De Succesvolle Mannen noemen hun tweede stap ‘noodzaak’, met als ondertitel ‘Waarom problemen fijn kunnen zijn.’ Ze doelen hiermee op het feit dat problemen je soms domweg kunnen dwingen tot het zetten van stappen waar je zonder deze problemen niet nooit toe gekomen was. Nood breekt wetten of zoiets…

Slecht rapport

Het grappige is dat ze je als deelnemer aan hun ’13 stappen’ min of meer uitnodigen om een probleem in je leven te creëren. In de video van stap 2 zeggen ze ‘Steek je huis in de fik’ om vervolgens te benadrukken dat dat een voorbeeld is en geen tip. Maar toch. Als opdracht geven ze voor deze stap mee dat je de vier levensgebieden (gezondheid, relatie, werk en geld) een cijfer moet geven. Hiermee kom je tot een cijfer voor je leven in zijn totaliteit – en nee, dat is niet het gemiddelde van de vier, maar het láágste cijfer. Nou, zo creëer je inderdaad wel een probleem!

Ik weet niet, ik kan er nog even niet zoveel mee, met dat creëren van problemen. Ik snap wel dat mensen tot onverwacht grote hoogten kunnen stijgen als de omstandigheden hen daartoe uitnodigen, als er echt geen andere opties meer zijn. Iemand die ernstig ziek blijkt te zijn kan de uitnodiging aannemen en als mens een enorme groei doormaken – maar lukt dat iedereen? En, belangrijker: is dat een situatie die je zelf in de hand zou moeten werken om geluk te ervaren? In mijn beleving bieden problemen zichzelf over het algemeen op een presenteerblaadje aan; als het nodig is meer dan één keer, steeds in een iets andere vorm. Net zolang totdat je de les die je kennelijk te leren had begrijpt.

Fijn, problemen!

Nu we het er toch over hebben, een probleem, wat is dat eigenlijk? Eckhart Tolle denkt er zo over:

All problems are illusions of the mind.

Ha, dus als je probeert een probleem te creëren, dan probeer je een illusie te creëren? Dat klinkt niet erg zinvol… Tolle moedigt mensen overigens wel aan om hun problemen (als ze die dan toch ervaren als meer dan alleen een illusie) te omarmen, juist omdat ze van grote betekenis kunnen zijn voor hun ontwikkeling. Zonder problemen heb je immers geen reden om in beweging te komen. Uitdagingen prikkelen ons om tot inzicht, tot bewustzijn te komen.  Maar dan nog, moet je je eigen problemen creëren?

Onderken de onvoldoendes

Wat de Succesvolle Mannen me misschien willen laten inzien, is dat ik doorgaans geneigd ben me te verschuilen in mijn best wel comfortabele leventje – of dan in ieder geval toch in die delen die comfortabel genoeg zijn. Vanuit dat comfort is het makkelijk om de mindere gebieden te bagatelliseren, zo van ‘Nou ja, er is overal wel wat, toch?’ Het pluspunt van cijfers geven aan de verschillende delen van mijn leven zonder ze te middelen, is dat ik in ieder geval een begin maak met het onder ogen zien van mijn problemen. Geen excuses, geen slimme rekensommetjes: een drie is domweg een drie, niets meer dan dat. Dat zóu natuurlijk een stap kunnen zijn op weg naar het besef dat problemen niets anders zijn dan illusies van de mind…

Verlangen als teken van verzet

Eigenlijk ben ik heel benieuwd naar wat De Mannen me in de volgende stap laten doen met mijn cijferlijstje. Ik zie deelnemers in de reacties op de Succesvolle Website drie levensgebieden een hoog cijfer geven en schrikken van die ene dikke onvoldoende die ze zichzelf geven. Betekent dat dat hun leven op de schop moet? Zit de winst erin dat ze hun probleem vertalen naar een verlangen en ermee aan de slag gaan om dat te vervullen? Iets zien als een probleem heeft volgens mij meestal te maken met je verzetten tegen de werkelijkheid. Hier is weer een linkje naar ‘stap 1’ (verlangen): als je iets verlangt, focus je je op de toekomst zoals je zou willen dat die eruit ziet, waarmee je jezelf uit het hier en nu haalt, dat je kennelijk niet kunt accepteren zoals het is.

Pijnlijke creatie

Misschien dat ik het interessanter vind om te kijken naar waarom ik bepaalde dingen als een probleem ervaar. De Amerikaanse auteur Stephen Covey zei:

The way we see the problem is the problem.

Natuurlijk, er kan een situatie zijn die ik niet wenselijk vind, die niet aansluit bij mijn persoonlijke voorkeuren. Maar het is mijn mind die daar een probleem van maakt, door er een verhaal omheen te verzinnen, bijvoorbeeld door vooruit te lopen op de zaken en naar de veronderstelde toekomst te kijken.

Maar misschien gaat het nog wel een stapje verder dan dat en is het feit dát we een probleem zien het probleem zelf. Dan zijn problemen inderdaad zoals Tolle zegt, niet meer dan illusies van de mind. In vervolg daarop zegt hij:

When you create a problem, you create pain.

Succesvolle Mannen die me aansporen een probleem te creëren? Ik geloof toch echt dat ik daar een beetje moeite mee heb… Hopelijk is ‘stap 3’ van De Mannen minder problematisch!