“Ja alles, alles kan een mens gelukkig maken” zong René Froger eind jaren tachtig van de vorige eeuw. Maar zelfs in de tekst van zijn vrolijke hit zat een bepaalde melancholie, een onvervuld verlangen. Hij zong immers ook: “Toch wou ik dat ik net iets vaker, iets vaker simpelweg gelukkig was”. Wat te doen als die zingende merel en de geur van de zee niet genoeg (meer) zijn?

Avondstilte

Het was een mooie avond, de laatste van de maand mei. De temperatuur was hoger dan normaal rond deze tijd van het jaar. Een stille avond was het. Niet dat er geen geluid was – dat was er wel. Stemmen van spelende kinderen, gelach, het getinkel van bestek op de borden van het nabije restaurantje waar de gasten op het terras genoten van hun maaltijd en de avondzon. Het geklots van water tegen de walkant door de schommelende bewegingen die de kinderen op het veerpontje maakten, het getjilp van vogels in de bomen van het park en het geruis van verkeer in de verte… De stilte van de avond zat hem meer die specifieke roerloosheid die avonden soms kunnen hebben, als er weinig wind is en de warmte van de dag nog in de lucht hangt, in afwachting van de schemering.

Geuren en beelden

Naast de geluiden waren er geuren: het water van de vijver, waar de hogere temperaturen vissen en andere watercreaturen na een lange winterslaap weer tot leven hadden gewekt, de geur van gras die versterkt werd door de warmte van de zon, de geur van de modder die ontstaan was door de hevige regenval van de dag ervoor… En naast de geuren waren er beelden: de witte en grijze wolken weerspiegeld in het wateroppervlak, de klaprozen die als felrode verfklodders afstaken tegen het groen van het park, dat niet meer dat frisse eerste lentegroen was, maar al een donkerder groentint had aangenomen, het zonlicht dat zorgde voor een altijd fascinerend spel van licht en schaduw…

Simpelweg (niet) gelukkig

Al die geluiden, geuren en beelden – stuk voor stuk mogelijkheden om een mens gelukkig te maken op de manier die Froger in zijn liedje bezingt. Dat kleine en alledaagse, dat groots en vervullend kan zijn voor wie er oog voor heeft. Maar zoals gezegd, zelfs de opgewekte Amsterdamse zanger zou naar eigen zingen best eens iets vaker ‘simpelweg gelukkig’ willen zijn; klaarblijkelijk zijn de zon die doorbreekt en een vers kopje thee niet altijd genoeg om te zorgen voor een doorlopend geluksgevoel.

Als het niet meer hoeft

Zo kan er een punt in iemands leven komen waarop de persoon in kwestie besluit dat het ‘niet meer hoeft’, simpelweg omdat er niet genoeg meer is om nog door te willen. Op deze verstilde avond genoot ik van alles wat er was in de wetenschap dat er vandaag ergens in Nederland ten minste één persoon was die een dergelijke beslissing had genomen. Persoonlijk kende ik hem niet, ik wist alleen van horen zeggen dat er op deze dag een door hem gewenst einde zou komen aan zijn leven. Voor de duidelijkheid: ik wil op geen enkele manier een oordeel vellen over dit soort beslissingen. Ik vind het een groot goed dat een zelfverkozen levenseinde in Nederland bespreekbaar is en ben ervan overtuigd dat het besluit hiertoe nooit lichtvaardig genomen zal zijn. Ondanks dat alles deed het me wel wat te weten dat er iemand was die op deze dag vrijwillig afscheid van het leven had genomen.

Een kostbaar voorrecht

In de avondstilte probeerde ik me voor te stellen hoe ik deze dag op zou zijn gestaan als ik had geweten dat het mijn laatste dag zou zijn. Voor het laatst de zon die doorbreekt, de zingende merel, een vers kopje thee… Het lijkt me een beslissing van ‘onmenselijk’ grote proporties en ik kan eigenlijk alleen maar hopen nooit een dergelijke onmogelijke knoop door te hoeven hakken.

Het maakte me eens te meer bewust van het geschenk dat het leven voor mijn gevoel is. In de waan van de dag verdwijnt het besef van het wonder van het bestaan nog wel eens naar de achtergrond, terwijl ik vind dat ik er niet vaak genoeg bij stil kan staan. Ook Marcus Aurelius was zich in zijn tijd scherp bewust van de zegen die een nieuwe dag inhoudt:

Als je ’s ochtends opstaat, besef dan wat een kostbaar privilege het is om te leven – om te ademen, te denken, te genieten, lief te hebben.

Terwijl ik dit stukje tik is het buiten bewolkt, dus voorlopig geen zon die doorbreekt. Ook zingende merels zijn op dit moment ver te zoeken (al zijn er wel tjilpende mussen) en het verse kopje thee van René vervang ik door een kop ‘slow coffee’. Maar dan ga ik genieten. Van de koffie, de nijvere mussen en het kostbare voorrecht om op deze doordeweekse donderdag in leven te zijn.